Algemeen
16 april 2019

TNO: ‘Hoge fysieke en psychosociale belasting in de zorg, arbo-maatregelen gewenst’

Dat schrijft TNO in het Rapport Duurzame Inzetbaarheid. ‘Werkomgeving en -intensiteit in gezondheidszorg zijn bovengemiddeld ongunstig. Dit is een combinatie die we in geen van de andere sectoren terug zien’, staat in het rapport te lezen. Bij 1 op de 3 zorgmedewerkers die zich ziekmeldt als gevolg van het werk speelt de werkdruk en werkstress een rol. Ziekteverzuim door fysiek zware belasting komt op een tweede plek, met bijna 22%.

Nationale enquête

Dat blijkt uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2018, een jaarlijks onderzoek van CBS en TNO onder ruim 60.000 Nederlandse werknemers tussen de 15 en 75 jaar. In dit onderzoek worden sinds 2003 allerlei punten nagevraagd over arbeidsomstandigheden in verschillende sectoren.

Veel mensen met psychische klachten

Zo’n 6,5% van de zorgmedewerkers heeft wel eens verzuimd vanwege psychische klachten als overspannenheid of burn-out. Dit ligt alleen in het onderwijs hoger met 7%, de overige 11 onderzochte sectoren scoren daar lager op. Bijna 37,5% van de zorgmedewerkers ervaart altijd tijdsdruk.

Arbo-maatregelen gewenst

Ruim 57 procent van de medewerkers in de zorg vindt dat er meer (arbo)-maatregelen nodig zijn ten aanzien van werkdruk en werkstress, omdat er nog helemaal geen maatregelen zijn genomen of omdat de maatregelen onvoldoende zijn. Preventieve onderzoeken naar gezondheid of vitaliteit worden in de gezondheidszorg nog nauwelijks uitgevoerd: 86 procent heeft in het afgelopen jaar niet de mogelijkheid gehad om aan dergelijk onderzoek mee te doen.

Veranderingen

De psychosociale belasting neemt langzaamaan toe, terwijl de fysieke belasting afneemt. Sinds 2012 rapporteren meer medewerkers een ongewenst hoge psychosociale belasting. Qua fysieke belasting zijn er steeds meer werknemers die de fysieke belasting niet als zwaar ervaren.

Positieve punten

Leidinggevenden en collega’s blijken belangrijk voor het werken in de zorg. Ruim 97% van de medewerkers krijgt veel emotionele steun door leidinggevende en 85% van de medewerkers voelt zich gesteund door collega’s. Ook het contact met de patiënten vinden veel mensen positief: bijna 4 op de 5 zorgmedewerkers geeft aan dat het werken met mensen zelden tot nooit veel van ze vergt.

Inzetten op duurzame inzetbaarheid

‘Om de stijgende zorgkosten en pensioenen in de toekomst te kunnen blijven betalen is het van groot belang dat meer mensen – en tot op hogere leeftijd – participeren in het arbeidsproces. De sleutel hiertoe lijkt te liggen in het bevorderen van duurzame inzetbaarheid’, volgens het rapport. ‘De capaciteit van werknemers om met onregelmatig werk om te gaan, of juist het gebrek daaraan, speelt een belangrijke rol in het ontstaan van nadelige gezondheidseffecten. Het is daarom zaak om de leefstijl en coping strategieën van medewerkers te verbeteren, bijvoorbeeld door ze relevante kennis te geven en ze bewust te maken van de risico’s van hun werk. Informatie die in ieder geval besproken zou kunnen worden betreft blootstelling aan licht, slaaphygiëne, voeding en lichamelijke activiteit.’